چگونه مربی حرفه‌ای فوتبال شویم؟

مقدمه

در پس محبوبیت فوتبال شاید کمتر کسی به جایگاه کفایت، کیفیت ودانش مربیان وشیوه مربیگری که نقش تعیین کننده درایجاد جاذبه های فنی وتخصصی فوتبال دارد توجه کند.

فوتبال هنر،علم،صنعت تخصص وبزرگترین پدیده اجتماعی است.اما هرچه که باشد اصول،چهارچوب،قوانین،مطالعات،تدوین،سازمان بندی وبنیادهای خاص خود را دارد.

یکی ازمشکلات عدم توسعه وپیشرفت فوتبال علم زدگی یا تمرین زدگی محض مربیان می باشد.کتابهای تدوین شده درفوتبال یا صرفا” علمی وتئوریک ویا فقط تمرینی وعملی هستند.

مربیان حرفه ای علاقمند،تمایل دارند دستاوردهای علمی مربیگری را از مباحث تئوریک به حالت اجرایی وکاربردی در زمین منتقل نمایند.

فلسفه مربیگری درفوتبال

ناگفته پیداست که مربیگری فوتبال یکی از مهمترین واختصاصی ترین حرفه هایی است که جایگاه ویژه ای در مربیگری ورزشی دارد. مربی فوتبال باید برروی توسعه جسمانی وروانی بازیکنانش به طور همزمان کارکند.مسیر موفقیت درمربیگری با تعریف فلسفه ای برای هدایت تلاش های شما بعنوان یک مربی ،آغاز می شود.

مراحل تکامل یک مربی

  • توانایی سازگارساختن مربیگری خود با نیازهای فردی بازیکنان
  • توانایی سازگارساختن مربیگری خودبا موقعیت منحصربه فرد خودتان
  • توسعه فلسفه تمرینی منحصربه فرد خودتان
  • توانایی سازماندهی،برقراری ارتباط وایجاد انگیزه دربازیکنان جوان
  • توانیی بینش مربیگری ازطریق کار با بازیکنان
  • توانایی دانش مربیگری به عنوان یک دستیار
  • توانایی دانش مربیگری ازطریق مطالعه بالینی وشخصی تکنیک ها وعلوم ورزشی
  • تجارب شخصی مثبت به عنوان یک  ورزشکار،کسی که عاشق ورزش است ومیخواهد نقش های مختلف یک مربی را برای کمک به بهبود وضعیت نسل جوان برعهده گیرد.

مربی ، شخصی با ویژگیهای منحصر به فرد

ورزشکاران ازطریق مربیان با ورزش آشنا میشوند.

مربی کسی است که تجارب را برای ورزشکاران طراحی میکند. مطالعه ای که برروی 10 هزار فوتبالیست جوان صورت گرفت ،نشان داد که چگونه کیفیت مربیگری می تواند بیشترین تاثیر را براین امر داشته باشد که آیا شرکت در فعالیتهای ورزشی درباشگاه به تجربه ای مثبت برای آنان تبدیل می شود یا خیر.

ورزش فوتبال بیش از هر ورزش دیگری زمینه ساز بروز موفقیت های ورزشی برای طیف وسیعی ازجوانان با استعدادهای مختلف وتوانایی های جسمانی گوناگون می باشد.توسعه ابعاد جسمانی،روانی واجتماعی ازجمله فرصت هایی است که فوتبال برای ورزشکاران خود فراهم می سازد وفرصت هایی برای کشف استعدادهای پنهان فراهم می سازد. فوتبال آموزش دهنده درس هایی برای زندگی و واقعیاتی  است که آن را فراگرفته است وانگیزه ای است برای تعقیب اهداف وموضوعاتی که بیشتر جوانان به دنبال آن هستند.تمام این امکانات در ورزش نهفته است ومسئولیت ساخت آنها مستقیما بردوش مربی است.

نقش مربی

مربی دقیقا” چه نقشی دارد؟ یک مربی مجرب ،یک تمرین دهنده، یک استراتژیست،یک مدیرگروه،یک مجری،یک متخصص ارتباطات،یک سیاستمدار،یک سخنگو،یک روانشناس،یک قاضی بی طرف،یک مدیر منظبط،یک مشاورویا یک جانشین والدین؟ به نظر می رسد که یک مربی تیم فوتبال تمام این نقش ها را برعهده دارد. برای یک مربی ،پیروزی ،بزرگترین پاداش باشد بلکه روند تمرین ورقابت که تاثیر مثبتی برتوسعه شخصی بازیکنان جوان می گذارد، باید به عنوان مهم ترین دستاورد یک مربی تلقی گردد. مربیان بزرگ ورزش را به عنوان وسیله ای برای غنی ساختن زندگی وآینده ورزشکارانشان مورد استفاده قرار می دهند.

پیروزی یا شکست ،مسئله این است

درحالی که جامعه غالبا به “پیروزی” به عنوان مهمترین دستاورد ورزش نگاه می کنند، اگر مربی نیز تنها برپیروزی تمرکز کند،سایردستاوردهای ارزشمندورزش را از درجه اهمیت واعتبار ساقط کرده است. خواهان پیروز بودن ،هیچ اشکالی ندارد اما بین تمرکز بریک چیز وایجاد وسواس وعقده روانی در مورد آن چیزتفاوت هایی وجود دارد. پیروزی تنها دستاورد مهم ورزش نیست.

فاکتورهایی که تعیین می کنند چه کسی پیروز وچه کسی شکست خورده است

مربی باید دو فاکتورکه نشان دهنده پیروزی یک ورزشکار یا تیم است را بشناسد:

1- چقدریک تیم یا یک ورزشکار دریک رقابت ویژه، به خوبی ایفای نقش می کنند: هرفرد یا تیم توانایی سطح معینی ازاجرا را دارد.عامل مهم پیروزی این است که ببینیم ورزشکاران چگونه از توانایی های خود دررقابت ها به بهترین شکل ممکن استفاده کرده یا می کنند. هرچیزی کمتراز”بهترین” می تواند درهای شکست را به روی ورزشکاران بگشاید.

2-زمانبندی :مشخص است که بزرگ ترین فاکتور بعدی درپیروزی ،کیفیت رقابت است.

گاهی اوقات رقبای غیراصلی نیز می توانند یک تیم درجه یک را بامشکل مواجه سازند اما نقش قدرتمند برنامه ریزی وزمانبندی بازیکنان درپیروزی وشکست را نباید ازنظر دورداشت.

یک برنامه ریزی صحیح ونیز شناخت حریف، مهم ترین عامل درمسابقات است. وقتی که ورزشکاران ویا تیم ها بهترین ظرفیت ها وتوانمندی های خود را برای مقابله با یک حریف ضعیف تربه کار می گیرند،معمولا” پیروز می شوند.اما پیروزی وکسب آن یک چالش بزرگ برای تیم ها و ورزشکاران است. اگرچه تنها در 50 درصد ار رقابت ها پیروزی عاید تیم ها می شود،اما تنها یک تیم است که فاتح میدان رقابت می شود.بنابراین آیا تیم مقابل بازنده است؟آیا فرصت دیگری برای کسب پیروزی نیست؟ وآیا واقعا پیروزی هدف غائی ورزش است ویا اهداف قابل حصول دیگری نیز وجود دارند؟

فرمول موفقیت

موفقیت = توانایی +آمادگی+تلاش+خواستن

توانایی: همه افراد ازتوانایی برخوردار هستند اما به تساوی بین همه توزیع نشده است. توانایی مقوله ای است که هم ورزشکاران وهم مربیان به آن نیاز دارند. اغلب توانایی موهبتی خدادای است که به هنگام تولد یک فرد با او زاده می شود اما نمی تواند ضامن موفقیت باشد.چالش اصلی ،داشتن توانایی نیست بلکه توسعه وگسترش استفاده از توانایی هایی است که به ما داده شده است.

آمادگی: ما با سرمایه گذاری برروی آمادگی می توانیم توانایی های بیشتری کسب کنیم.تنها ازطریق پافشاری وثبات قدم برروی آمادگی است که می توان استعدادهای خام وناپرورده را به توانایی های بزرگ تبدیل کرد. در فوتبال به آمادگی واژه تمرین را اطلاق می کنیم.از طریق تمرینات مناسب است که ورزشکاران سریع تر،قدرتمندتر،متبحرتر، با هوش تر و با اعتماد به نفس بیشترخواهند شد. اما هرچند بهبود توانایی ها امر مهمی است ولی بازهم نمی تواند ضامن تمام وکمال موفقیت باشد.

تلاش: ارزش بهبود وتوسعه توانایی،زمانی درک میشود که در رقابت به سرمی بریم.هنوز هم ورزشکاران در زمان نزدیک به پایان مسابقات ،خود را خسته می بینند. ما در ورزش به این مرحله “دوره فشار” یا “موقعیت بحرانی ” می گوییم.

خواستن: دوره فشار شدید واقعی است، هم در ورزش وهم درزندگی وزمانی است که شما فکر میکنید که همه آنچه را داشته اید،فقط برای اینکه به درک بیشتری دست یابید،واگذار کرده اید.ورزشکاران زیادی در این لحظه حساس ،پیروز شده یا شکست خورده اند.برخی از آنان می توانند به قدرت درونی عظیمی که به وجودش ایمان دارند،نزدیک شده وآن را به کارگیرند. این ،بکارگیری اراده فردی است ،اتکاء به توانایی خود ودست یافتن به هر آنچه که به آن نیاز داریم. وقتی ورزشکاران وتیم ها برای بهبود توانایی های خود تمرین می کنند، بهترین تلاش خویش را در رقابت ها به کار می گیرند ونشان می دهند که خواستن می تواند آنها را فراتر از محدودیت ها ،به سوی موفقیت هدایت کند. اغلب اوقات،مربیان و ورزشکاران به این دلیل که بیش ازحد برپیروزی تمرکز میکنند،تجربه سربلندی وافتخار ناشی از موفقیت را از دست می دهند.

ساختن موفقیت

برخلاف پیروزی، موفقیت می تواند مورد تجربه هر ورزشکار ودر هر زمانی قراربگیرد،هرچند که ساده وبه سرعت به دست نمی آید. موفقیت نیازمند ورزشکارانی است که تحت تمرینات مربی،آموزش دیده باشند. دراین ارتباط به 6 مورد اشاره می شود:

1- تمایل شدید به جنگیدن برای برتری

2- فهمیدن این امر که هیچ چیزی بدون کار سخت و فداکاری به دست نمی آید.

3- تمایل شدید به نشان دادن اعتماد به نفس

4- تمایل شدید به نشان دادن توانایی فردی درمسابقات

5- تمایل شدید به شرکت در کار گروهی

6- تمایل شدید به داشتن سرگرمی وتفریح

تمایل شدید به داشتن سرگرمی وتفریح

میل شدید به تفریح وسرگرمی توجه خاصی را می طلبد.ورزش باید هم برای ورزشکار وهم برای مربی جنبه تفریح وسرگرمی را هم داشته باشد. تفریح وسرگرمی مهم ترین دلیلی است که جوانان برای انجام ورزش های آماتور وحرفه ای ذکر کرده اند.اما تفریحی که به آن اشاره میکنیم. شوخی ها وخنده هایی که در رختکن، اتوبوس ومهمانی های تیمی اتفاق می افتد، نیست. این تفریح ،رضایت وتکاملی است که یک جوان ازبهبود توان ،سرعت ومهارت های خویش بعدازساعت ها تمرین،تجربه میکند.این شادی وهیجانی است که نشان دهنده تلاش فردی دریک رقابت می باشد ونوعی تفریح است که ورزشکاران ومربیان به دنبال آن هستند وباعث می شود فرد،حس خوبی نسبت به خود داشته باشد.وقتی که ورزشکاران یک چنین تفریحیرا تجربه میکنند،ترغیب می شوند که تاحد امکان این حس را بیشتر وبیشتر کنند.

وقتی ورزشکاران سرشار ازمیل به داشتن این نوع از تفریح می شوند،به امور زیر تمایل بیشتری می یابند:

  • تلاش وکوشش به بهترین شکل ممکن وازصمیم قلب
  • وقف خود به تمرینات مستمر وسخت
  • نشان دادن اعتماد بنفس برای تصمیم گیری های جدی وفداکاری برای رقابت به بهترین شکل ممکن
  • مضطرب بودن برای نشان دادن توانایی های خود در رقابت،آزاد بودن ار هرگونه شک داشتن به خود
  • به دست آوردن توان شخصی درمورد احترام گذاشتن،کمک کردن واهمیت دادن به هم تیمی های خود.

پس برنده شدن چه میشود؟

برنده شدن را کی وکجا باید در فلسفه مربیگری قرارداد؟

همانطوری که قبلا اشاره شد،تقریبا” همه مربی ها دوست دارندکه همه مسابقات را ببرند.گرچه اگر به طور واقع بینانه نگاهی بیندازیم،این مسئله بسیار مهم است که مربی ها بپذیرند مسئله برد وباخت در تمام مسابقات، چندان هم مهم نیست.مهم این است که ما برنده نبردی باشیم که درآن زندگی ورزشکاران را باشرکت در فوتبال،بهبود بخشیم.برای مربیان این ازهرچیزی مهم تراست وبهترین محک برای ارزیابی موفقیت وی به شمار می رود.

شکل دادن به محیط

بیشترمردم براین اعتقادند که ورزش به ورزشکاران کیفیت های منحصر به فرد وقابل ستایشی از جمله شجاعت، اعتماد بنفس واحترام را می آموزد.متاسفانه این مطلب همیشه حقیقت ندارد. هیچ کدام از این ایده ها وکیفیت ها از طریق ورزش منتقل نمی شوند.این مربی است که تجربه شرکت در ورزش ها را درون محیطی که خودرابرای برنامه ای خاص تدارک دیده است،شکل می دهد.هر ورزشکاری می تواند افتخار وسربلندی را از طریق ورزش تجربه کرده باشد اما بسیاری از ورزشکاران نیز در همان زمان انتقادهای خشن وتمسخرهایی را ازجانب مربی تجربه کرده اند.پس این مربی است که می تواند خالق تجارب خوب وبد بازیکنانش باشد.

درمقابل ورزشکارانی که افتخاررا درمیدان های ورزشی تجرب کرده اند،ورزشکارانی هستند که انتقادات شدید وسخنان تندی را توسط مربیانشان تجربه میکنند.از سوی دیگردرمقابل ورزشکارانی که طعم شجاعت را از رقابتهای ورزشی دریافت کرده اند،ورزشکارانی هستند که همیشه ازاین موضوع ترس داشته اندکه زیر ذره بین مربی قراردارند وباید توقعات بالای مربیان را پاسخگو باشند.ورزشکاران،اغلب بذر بی احترامی،نفرت،وانتقام نسبت به رقبا،مسئولین، هم تیمی ها ومربیان را در وجودشان می کارند. ورزش خاکی بسیار غنی برای کشت بذر یادگیری است. مربیان چه خوب وچه بد، معلم هایی تاثیرگذار هستند مطالبی که تعلیم داده می شود ،همیشه به بهترین شکل عمل می کنند.آگاهانه یا ناآگاهانه، مربیان همیشه جو ورزشی خود را طراحی وکنترل می کنند.مربیان همیشه به بهترین شکل ممکن به صرف زمان وتلاش برای مهندسی محیطی که برای رشد افتخارات ،اعتماد بنفس،شجاعت،احترام ،حس مسئولیت،مراقبت،رهبری ودیگر فاکتورهای اساسی که دنیای مربیگری و مربیان به آن اعتقاد دارند،تشویق می شوند. این موارد همیشه وبه طور مداوم باید در گفتار وکردار ورفتارمربی،انعکاس یابد.

توانایی ایجاد ارتباط

برخی از مربیان ناخودآگاه با جوان ترها وزیردستان خود به شکلی برتری جویانه با تحقیرآمیز ارتباط ایجاد می کنند.همیشه از خودتان سوال کنید که آیا کلمات مناسبی انتخاب کرده اید،آیا لحن شما وروش انتقال شما به گونه ای است که میل دارید ورزشکاران ومسئولین با شما به همان گونه رفتارکنند؟

با بازیکنان تان به طور منظم ،مداوم وکامل ارتباط داشته باشند

ارتباط را با برگزاری جلسلت هفتگی،آسان تر کنید، به طوری که بازیکنان تان با جان ودل دراین برنامه های حضوری شرکت کنند وانتظار پیام های ویژه را از این جلسات داشته باشند. از صحبت کردن صرف با بازیکنان بپرهیزید.از آنها بپرسید اگر سوال یا نظری دارند،مطرح کنند.

به طور سازنده تعلیم دهید

بیشترین مواقع به بازیکنان گفته میشود که اشتباه عمل می کنند.اما اگربه آنها بگویید چطور راه درست وغیر اشتباه را بروند خیلی موثرتر است.

می توانید از راهکارهای زیر استفاده کنید:

  • روی موارد مثبت تاکید داشته باشید.
  • اگر بازیکنان کاردرستی انجام می دهند،حتما آنهارا تشویق کنید.آنها را ازنظر فکری آماده کنید تا برای تمرینات بعدی شما آماده باشند.
  • اشتباهات وراههای اصلاح آنها را برای بازیکنان به طور مختصر ومفید توضیح دهید. بازیکنان میتوانند فقط میزان کمی از اطلاعات را دریک زمان درذهن خود پردازش کنند.همیشه صبور ومواظب باشید که هیچگونه ناامیدی ،خستگی وبی انگیزگی ازخودشان نشان ندهید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.